Stanza 1.116.1

नास॑त्याभ्यां ब॒र्हिरि॑व॒ प्र वृ॑ञ्जे॒ स्तोमाँ॑ इयर्म्य॒भ्रिये॑व॒ वातः॑ | यावर्भ॑गाय विम॒दाय॑ जा॒यां से॑ना॒जुवा॑ न्यू॒हतू॒ रथे॑न ||

nā́satyābhyām barhír iva prá vr̥ñje stómām̐ iyarmy abhríyeva vā́taḥ yā́v árbhagāya vimadā́ya jāyā́ṁ senājúvā nyūhátū ráthena

O Ashvins, I prepare these songs for you, like the wind that pushes clouds! You swiftly brought a bride in your chariot for young Vimada.

Stanza 1.116.2

वी॒ळु॒पत्म॑भिराशु॒हेम॑भिर्वा दे॒वानां॑ वा जू॒तिभिः॒ शाश॑दाना | तद्रास॑भो नासत्या स॒हस्र॑मा॒जा य॒मस्य॑ प्र॒धने॑ जिगाय ||

vīḷupátmabhir āśuhémabhir vā devā́nāṁ vā jūtíbhiḥ śā́śadānā tád rā́sabho nāsatyā sahásram ājā́ yamásya pradháne jigāya

Carried by fast horses or by divine power, O Ashvins, you won a thousand prizes in that race against Yama!

Stanza 1.116.3

तुग्रो॑ ह भु॒ज्युम॑श्विनोदमे॒घे र॒यिं न कश्चि॑न्ममृ॒वाँ अवा॑हाः | तमू॑हथुर्नौ॒भिरा॑त्म॒न्वती॑भिरन्तरिक्ष॒प्रुद्भि॒रपो॑दकाभिः ||

túgro ha bhujyúm aśvinodameghé rayíṁ ná káś cin mamr̥vā́m̐ ávāhāḥ tám ūhathur naubhír ātmanvátībhir antarikṣaprúdbhir ápodakābhiḥ

The Ashvins rescued Bhujyu when his father Tugra abandoned him in a watery, cloudy expanse. They brought him back in animated ships that flew through the air, untouched by water.

Stanza 1.116.4

ति॒स्रः क्षप॒स्त्रिरहा॑ति॒व्रज॑द्भि॒र्नास॑त्या भु॒ज्युमू॑हथुः पतं॒गैः | स॒मु॒द्रस्य॒ धन्व॑न्ना॒र्द्रस्य॑ पा॒रे त्रि॒भी रथैः॑ श॒तप॑द्भिः॒ षळ॑श्वैः ||

tisráḥ kṣápas trír áhātivrájadbhir nā́satyā bhujyúm ūhathuḥ pataṁgaíḥ samudrásya dhánvann ārdrásya pāré tribhī́ ráthaiḥ śatápadbhiḥ ṣáḷaśvaiḥ

O Ashvins, you carried Bhujyu for three days and nights across the sea, using three chariots with hundreds of wheels and six horses each, to reach the far shore.

Stanza 1.116.5

अ॒ना॒र॒म्भ॒णे तद॑वीरयेथामनास्था॒ने अ॑ग्रभ॒णे स॑मु॒द्रे | यद॑श्विना ऊ॒हथु॑र्भु॒ज्युमस्तं॑ श॒तारि॑त्रां॒ नाव॑मातस्थि॒वांस॑म् ||

anārambhaṇé tád avīrayethām anāsthāné agrabhaṇé samudré yád aśvinā ūháthur bhujyúm ástaṁ śatā́ritrāṁ nā́vam ātasthivā́ṁsam

You performed that heroic rescue in the ocean, which offers no support or place to stand! O Ashvins, you brought Bhujyu home in a ship with a hundred oars.

Stanza 1.116.6

यम॑श्विना द॒दथुः॑ श्वे॒तमश्व॑म॒घाश्वा॑य॒ शश्व॒दित्स्व॒स्ति | तद्वां॑ दा॒त्रं महि॑ की॒र्तेन्यं॑ भूत्पै॒द्वो वा॒जी सद॒मिद्धव्यो॑ अ॒र्यः ||

yám aśvinā dadáthuḥ śvetám áśvam aghā́śvāya śáśvad ít svastí tád vāṁ dātrám máhi kīrtényam bhūt paidvó vājī́ sádam íd dhávyo aryáḥ

O Ashvins, you gave that white horse to Aghasva – a gift that is forever praised and renowned! Your gift, and the swift horse of Pedu, are always celebrated.

Stanza 1.116.7

यु॒वं न॑रा स्तुव॒ते प॑ज्रि॒याय॑ क॒क्षीव॑ते अरदतं॒ पुरं॑धिम् | का॒रो॒त॒राच्छ॒फादश्व॑स्य॒ वृष्णः॑ श॒तं कु॒म्भाँ अ॑सिञ्चतं॒ सुरा॑याः ||

yuváṁ narā stuvaté pajriyā́ya kakṣī́vate aradatam púraṁdhim kārotarā́c chaphā́d áśvasya vŕ̥ṣṇaḥ śatáṁ kumbhā́m̐ asiñcataṁ súrāyāḥ

O Heroes, Ashvins, you gave wisdom to Kakshivan, who praised you! From your horse's hoof, you poured out a hundred jars of wine.

Stanza 1.116.8

हि॒मेना॒ग्निं घ्रं॒सम॑वारयेथां पितु॒मती॒मूर्ज॑मस्मा अधत्तम् | ऋ॒बीसे॒ अत्रि॑मश्वि॒नाव॑नीत॒मुन्नि॑न्यथुः॒ सर्व॑गणं स्व॒स्ति ||

himénāgníṁ ghraṁsám avārayethām pitumátīm ū́rjam asmā adhattam r̥bī́se átrim aśvinā́vanītam ún ninyathuḥ sárvagaṇaṁ svastí

You quenched the fire with cold and gave nourishing food. O Ashvins, you rescued Atri from the dark cavern, bringing him and his whole family to safety.

Stanza 1.116.9

परा॑व॒तं ना॑सत्यानुदेथामु॒च्चाबु॑ध्नं चक्रथुर्जि॒ह्मबा॑रम् | क्षर॒न्नापो॒ न पा॒यना॑य रा॒ये स॒हस्रा॑य॒ तृष्य॑ते॒ गोत॑मस्य ||

párāvatáṁ nāsatyānudethām uccā́budhnaṁ cakrathur jihmábāram kṣárann ā́po ná pāyánāya rāyé sahásrāya tŕ̥ṣyate gótamasya

O Ashvins, you turned the well, making its base high and opening downward, so water flowed for the thirsty Gotama's people, bringing them wealth.

Stanza 1.116.10

जु॒जु॒रुषो॑ नासत्यो॒त व॒व्रिं प्रामु॑ञ्चतं द्रा॒पिमि॑व॒ च्यवा॑नात् | प्राति॑रतं जहि॒तस्यायु॑र्द॒स्रादित्पति॑मकृणुतं क॒नीना॑म् ||

jujurúṣo nāsatyotá vavrím prā́muñcataṁ drāpím iva cyávānāt prā́tirataṁ jahitásyā́yur dasrā́d ít pátim akr̥ṇutaṁ kanī́nām

O Ashvins, you removed the aged coverings from Chyavana, lengthened his life, and made him youthful again, the Dasras, you made him the husband of maidens!

Stanza 1.116.11

तद्वां॑ नरा॒ शंस्यं॒ राध्यं॑ चाभिष्टि॒मन्ना॑सत्या॒ वरू॑थम् | यद्वि॒द्वांसा॑ नि॒धिमि॒वाप॑गूळ्ह॒मुद्द॑र्श॒तादू॒पथु॒र्वन्द॑नाय ||

tád vāṁ narā śáṁsyaṁ rā́dhyaṁ cābhiṣṭimán nāsatyā várūtham yád vidvā́ṁsā nidhím ivā́pagūḷham úd darśatā́d ūpáthur vándanāya

Your commendable deeds are worthy of praise, O Ashvins! Knowing the situation, you brought Vandana out of the hidden pit like a treasure to be honored.

Stanza 1.116.12

तद्वां॑ नरा स॒नये॒ दंस॑ उ॒ग्रमा॒विष्कृ॑णोमि तन्य॒तुर्न वृ॒ष्टिम् | द॒ध्यङ्ह॒ यन्मध्वा॑थर्व॒णो वा॒मश्व॑स्य शी॒र्ष्णा प्र यदी॑मु॒वाच॑ ||

tád vāṁ narā sanáye dáṁsa ugrám āvíṣ kr̥ṇomi tanyatúr ná vr̥ṣṭím dadhyáṅ ha yán mádhv ātharvaṇó vām áśvasya śīrṣṇā́ prá yád īm uvā́ca

I will announce your mighty deeds, O Ashvins, like thunder announcing rain! For when Dadhyanch, Atharvan's son, used a horse's head, he told you the sweetness of Soma.

Stanza 1.116.13

अजो॑हवीन्नासत्या क॒रा वां॑ म॒हे याम॑न्पुरुभुजा॒ पुरं॑धिः | श्रु॒तं तच्छासु॑रिव वध्रिम॒त्या हिर॑ण्यहस्तमश्विनावदत्तम् ||

ájohavīn nāsatyā karā́ vām mahé yā́man purubhujā púraṁdhiḥ śrutáṁ tác chā́sur iva vadhrimatyā́ híraṇyahastam aśvināv adattam

The wise woman called you, O Ashvins, Lords of many treasures! You heard and gave Hiranyahasta, like a child, the ability to be strong.

Stanza 1.116.14

आ॒स्नो वृक॑स्य॒ वर्ति॑काम॒भीके॑ यु॒वं न॑रा नासत्यामुमुक्तम् | उ॒तो क॒विं पु॑रुभुजा यु॒वं ह॒ कृप॑माणमकृणुतं वि॒चक्षे॑ ||

āsnó vŕ̥kasya vártikām abhī́ke yuváṁ narā nāsatyāmumuktam utó kavím purubhujā yuváṁ ha kŕ̥pamāṇam akr̥ṇutaṁ vicákṣe

You rescued the quail from the wolf's jaws, O Ashvins! You restored the poet's vision, enabling him to see clearly.

Stanza 1.116.15

च॒रित्रं॒ हि वेरि॒वाच्छे॑दि प॒र्णमा॒जा खे॒लस्य॒ परि॑तक्म्यायाम् | स॒द्यो जङ्घा॒माय॑सीं वि॒श्पला॑यै॒ धने॑ हि॒ते सर्त॑वे॒ प्रत्य॑धत्तम् ||

carítraṁ hí vér ivā́chedi parṇám ājā́ khelásya páritakmyāyām sadyó jáṅghām ā́yasīṁ viśpálāyai dháne hité sártave práty adhattam

When a leg was severed like a bird's wing in battle, you immediately gave Vispala an iron leg so she could move.

Stanza 1.116.16

श॒तं मे॒षान्वृ॒क्ये॑ चक्षदा॒नमृ॒ज्राश्वं॒ तं पि॒तान्धं च॑कार | तस्मा॑ अ॒क्षी ना॑सत्या वि॒चक्ष॒ आध॑त्तं दस्रा भिषजावन॒र्वन् ||

śatám meṣā́n vr̥kyè cakṣadānám r̥jrā́śvaṁ tám pitā́ndháṁ cakāra tásmā akṣī́ nāsatyā vicákṣa ā́dhattaṁ dasrā bhiṣajāv anarván

Rijrasva's father blinded him for killing sheep instead of a she-wolf. O Ashvins, physicians, you restored his sight so he could see.

Stanza 1.116.17

आ वां॒ रथं॑ दुहि॒ता सूर्य॑स्य॒ कार्ष्मे॑वातिष्ठ॒दर्व॑ता॒ जय॑न्ती | विश्वे॑ दे॒वा अन्व॑मन्यन्त हृ॒द्भिः समु॑ श्रि॒या ना॑सत्या सचेथे ||

ā́ vāṁ ráthaṁ duhitā́ sū́ryasya kā́rṣmevātiṣṭhad árvatā jáyantī víśve devā́ ánv amanyanta hr̥dbhíḥ sám u śriyā́ nāsatyā sacethe

The Sun's daughter ascended your chariot, aiming to win, O Ashvins! All gods approved, and you, linked with glory, move swiftly.

Stanza 1.116.18

यदया॑तं॒ दिवो॑दासाय व॒र्तिर्भ॒रद्वा॑जायाश्विना॒ हय॑न्ता | रे॒वदु॑वाह सच॒नो रथो॑ वां वृष॒भश्च॑ शिंशु॒मार॑श्च यु॒क्ता ||

yád áyātaṁ dívodāsāya vartír bharádvājāyāśvinā háyantā revád uvāha sacanó rátho vāṁ vr̥ṣabháś ca śiṁśumā́raś ca yuktā́

When you came to Divodasa's home, O Ashvins, bringing wealth for Bharadvaja, your chariot arrived splendidly drawn by a bull and a porpoise.

Stanza 1.116.19

र॒यिं सु॑क्ष॒त्रं स्व॑प॒त्यमायुः॑ सु॒वीर्यं॑ नासत्या॒ वह॑न्ता | आ ज॒ह्नावीं॒ सम॑न॒सोप॒ वाजै॒स्त्रिरह्नो॑ भा॒गं दध॑तीमयातम् ||

rayíṁ sukṣatráṁ svapatyám ā́yuḥ suvī́ryaṁ nāsatyā váhantā ā́ jahnā́vīṁ sámanasópa vā́jais trír áhno bhāgáṁ dádhatīm ayātam

O Ashvins, bringing wealth, good rule, and long life, you came with one mind to Jahnu's people, who offered your share daily.

Stanza 1.116.20

परि॑विष्टं जाहु॒षं वि॒श्वतः॑ सीं सु॒गेभि॒र्नक्त॑मूहथू॒ रजो॑भिः | वि॒भि॒न्दुना॑ नासत्या॒ रथे॑न॒ वि पर्व॑ताँ अजर॒यू अ॑यातम् ||

páriviṣṭaṁ jāhuṣáṁ viśvátaḥ sīṁ sugébhir náktam ūhathū rájobhiḥ vibhindúnā nāsatyā ráthena ví párvatām̐ ajarayū́ ayātam

You transported Jahusha through the night on easy paths, O Ashvins! Your chariot, splitting mountains, moved swiftly.

Stanza 1.116.21

एक॑स्या॒ वस्तो॑रावतं॒ रणा॑य॒ वश॑मश्विना स॒नये॑ स॒हस्रा॑ | निर॑हतं दु॒च्छुना॒ इन्द्र॑वन्ता पृथु॒श्रव॑सो वृषणा॒वरा॑तीः ||

ékasyā vástor āvataṁ ráṇāya váśam aśvinā sanáye sahásrā nír ahataṁ duchúnā índravantā pr̥thuśrávaso vr̥ṣaṇāv árātīḥ

O Ashvins, you strengthened Vaga for battle and winning thousands! With Indra, you drove away misfortune and enemies from Prithusravas.

Stanza 1.116.22

श॒रस्य॑ चिदार्च॒त्कस्या॑व॒तादा नी॒चादु॒च्चा च॑क्रथुः॒ पात॑वे॒ वाः | श॒यवे॑ चिन्नासत्या॒ शची॑भि॒र्जसु॑रये स्त॒र्यं॑ पिप्यथु॒र्गाम् ||

śarásya cid ārcatkásyāvatā́d ā́ nīcā́d uccā́ cakrathuḥ pā́tave vā́ḥ śayáve cin nāsatyā śácībhir jásuraye staryàm pipyathur gā́m

You drew water up from the deep well for Sara to drink, O Ashvins! You made the barren cow yield milk for the weary Sayu.

Stanza 1.116.23

अ॒व॒स्य॒ते स्तु॑व॒ते कृ॑ष्णि॒याय॑ ऋजूय॒ते ना॑सत्या॒ शची॑भिः | प॒शुं न न॒ष्टमि॑व॒ दर्श॑नाय विष्णा॒प्वं॑ ददथु॒र्विश्व॑काय ||

avasyaté stuvaté kr̥ṣṇiyā́ya r̥jūyaté nāsatyā śácībhiḥ paśúṁ ná naṣṭám iva dárśanāya viṣṇāpvàṁ dadathur víśvakāya

O Ashvins, you restored sight to Vishnapa for his father Krshniya, like finding a lost child! You made him visible again.

Stanza 1.116.24

दश॒ रात्री॒रशि॑वेना॒ नव॒ द्यूनव॑नद्धं श्नथि॒तम॒प्स्व१॒॑न्तः | विप्रु॑तं रे॒भमु॒दनि॒ प्रवृ॑क्त॒मुन्नि॑न्यथुः॒ सोम॑मिव स्रु॒वेण॑ ||

dáśa rā́trīr áśivenā náva dyū́n ávanaddhaṁ śnathitám apsv àntáḥ víprutaṁ rebhám udáni právr̥ktam ún ninyathuḥ sómam iva sruvéṇa

You rescued Rebha, bound and wounded in the water for ten days and nights, O Ashvins! You brought him out like Soma from a ladle.

Stanza 1.116.25

प्र वां॒ दंसां॑स्यश्विनाववोचम॒स्य पतिः॑ स्यां सु॒गवः॑ सु॒वीरः॑ | उ॒त पश्य॑न्नश्नु॒वन्दी॒र्घमायु॒रस्त॑मि॒वेज्ज॑रि॒माणं॑ जगम्याम् ||

prá vāṁ dáṁsāṁsy aśvināv avocam asyá pátiḥ syāṁ sugávaḥ suvī́raḥ utá páśyann aśnuván dīrghám ā́yur ástam ivéj jarimā́ṇaṁ jagamyām

I have spoken of your deeds, O Ashvins! May I have your protection, wealth, and long life. May I live long, see old age, and still be active.